หลายคนสงสัย อาหารสายยาง ควรแบ่งให้ผู้ป่วยวันละกี่มื้อ ?สำหรับคำถามที่ว่าควรแบ่งวันละกี่มื้อ โดยทั่วไปแล้ว มาตรฐานที่ยอมรับกันคือ 4-5 มื้อต่อวัน ครับ แต่จำนวนที่แน่นอนจะขึ้นอยู่กับ "ความสามารถในการย่อย" และ "ปริมาณแคลอรี่" ที่ร่างกายต้องการเป็นหลักครับ
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ผมแบ่งรูปแบบมื้ออาหารที่นิยมใช้กันมาให้ดูครับ:
1. รูปแบบยอดนิยม: 5 มื้อ (สูตร 06.00 - 22.00 น.)
วิธีนี้ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่ เพราะช่วยแบ่งเบาภาระของกระเพาะอาหาร ไม่ให้แน่นจนเกินไปในมื้อเดียว
มื้อเช้า: 06.00 น.
มื้อเที่ยง: 10.00 น.
มื้อบ่าย: 14.00 น.
มื้อเย็น: 18.00 น.
มื้อก่อนนอน: 22.00 น. (มื้อนี้อาจเป็นอาหารมื้อปกติ หรือน้ำขิง/นม ตามคำแนะนำแพทย์)
2. รูปแบบสำหรับผู้ป่วยที่ร่างกายคงที่: 4 มื้อ
เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ไม่มีปัญหาท้องอืด และสามารถรับปริมาณอาหารต่อมื้อได้มาก (เช่น มื้อละ 400-500 ml)
มื้อเช้า: 07.00 น.
มื้อกลางวัน: 11.00 น.
มื้อเย็น: 16.00 น.
มื้อค่ำ: 20.00 น.
3. ปัจจัยที่บอกว่าคุณควร "เพิ่ม" หรือ "ลด" จำนวนมื้อ
หากผู้ป่วยมีอาการเหล่านี้... สิ่งที่ควรทำ
ท้องอืดบ่อย / ย่อยช้า เพิ่มมื้อ (6 มื้อ) แต่ลดปริมาณแต่ละมื้อให้เหลือ 200-250 ml
เป็นโรคเบาหวาน เพิ่มมื้อ (5-6 มื้อ) เพื่อให้ระดับน้ำตาลในเลือดคงที่ ไม่พุ่งสูง
น้ำหนักตัวน้อย / ขาดสารอาหาร เพิ่มมื้อ เพื่อให้ได้รับแคลอรี่รวมต่อวันเพียงพอ
เป็นโรคไต / โรคหัวใจ ต้องทำตามสั่งแพทย์เคร่งครัด เพราะต้องคุมปริมาณ "น้ำ" ในอาหารด้วย
💡 ข้อแนะนำสำคัญในการแบ่งมื้อ
กฎ 4 ชั่วโมง: พยายามให้แต่ละมื้อห่างกันอย่างน้อย 4 ชั่วโมง เพื่อให้กระเพาะว่างเพียงพอสำหรับมื้อใหม่
หยุดพักช่วงกลางคืน: ควรเว้นช่วงให้ผู้ป่วยได้นอนหลับยาว (เช่น หลัง 22.00 ถึงเช้า) เพื่อให้ลำไส้ได้พัก ยกเว้นรายที่ขาดสารอาหารรุนแรงจริงๆ
เช็กอาหารค้างก่อนเสมอ: ไม่ว่าจะให้กี่มื้อ ก่อนเริ่มมื้อใหม่ต้องใช้ไซริงค์ดูดเช็ก (Residual) หากมีอาหารมื้อเก่าค้างเกิน 100-150 ml ให้เลื่อนมื้อนั้นออกไป 1 ชั่วโมงก่อนครับ
สรุปสั้นๆ: ถ้าผู้ป่วยย่อยปกติ 4-5 มื้อ คือจุดที่สมดุลที่สุดครับ แต่ถ้ามีอาการท้องอืด ให้ปรับเป็นมื้อเล็กๆ แต่ถึ่ขึ้น (6 มื้อ) แทน
